Recente gebeurtenissen in Minneapolis, waaronder de dood van twee demonstranten door toedoen van federale agenten, leggen een diepere crisis bloot: de ineenstorting van een gedeeld begrip van de waarheid in het digitale tijdperk. In tegenstelling tot de onrust in 2020 na de dood van George Floyd, wordt de huidige situatie versterkt door snelle technologische vooruitgang en wijdverbreid wantrouwen in instellingen.
De opkomst van desinformatie
Het internetlandschap is in slechts zes jaar tijd drastisch veranderd. Hulpmiddelen voor kunstmatige intelligentie (AI), die anno 2020 nog niet bestaan in het reguliere gebruik, zijn nu alomtegenwoordig. De moderatie op sociale media is verzwakt, waardoor desinformatie zich vrijer kan verspreiden. Influencers die ooit in de vergetelheid opereerden, gedijen nu op grote platforms, soms zelfs gepromoot door figuren in machtsposities.
Chaos na de schietpartijen
Na de schietpartijen van Renee Good en Alex Pretti overspoelde een golf van gemanipuleerde inhoud het internet. Door AI gegenereerde vervalsingen van de slachtoffers circuleerden, authentieke video’s werden met scepsis ontvangen en zelfs een Amerikaanse senator presenteerde een vervalst beeld als bewijs. De federale overheid zelf verspreidde gewijzigde materialen en steunde aantoonbaar valse beweringen.
Dit gaat niet alleen over geïsoleerde incidenten: het is een systemische crisis waarbij de waarheid niet langer een betrouwbaar anker is.
Eroderend vertrouwen en de toekomst van consensus
Deskundigen waarschuwen dat Amerikanen steeds minder in staat zijn onderscheid te maken tussen feit en fictie, en dat velen daarin hun interesse verliezen. De constante stroom aan online-informatie vertroebelt gedeelde referentiepunten, waardoor het moeilijker wordt om consensus te bereiken. Dit vormt een fundamentele bedreiging voor democratische processen, die afhankelijk zijn van een publiek dat in staat is tot een rationeel debat op basis van gemeenschappelijke feiten.
De implicaties zijn duidelijk: de VS ervaren mogelijk een permanente verschuiving in hun relatie met de werkelijkheid. Dit daagt het fundament van geïnformeerd bestuur en collectieve actie uit, aangezien een samenleving niet effectief kan functioneren zonder een basis van verifieerbare waarheid. De erosie van vertrouwen is niet alleen een politiek probleem; het is een existentiële.
