De Covid-19-pandemie legde een stille crisis in de Amerikaanse infrastructuur bloot: staten vertrouwden voor hun werkloosheidsuitkeringen op 60 jaar oude COBOL -systemen (Common Business-Oriented Language), en weinig ontwikkelaars wisten hoe ze deze moesten oplossen. Dit is niet alleen een historische gril; inefficiënties in COBOL kosten de Amerikaanse economie alleen al in 2020 naar schatting $105 miljard. Desondanks blijft COBOL bestaan en zorgt het voor alles, van autogegevens tot biljoenen dollars aan financiële transacties per dag.
De oorsprong van een alomtegenwoordige taal
COBOL ontstond in 1959 uit een commissie die de hoge kosten en complexiteit van vroege programmering wilde oplossen. Het doel was een taal die iedereen kon begrijpen, zelfs niet-programmeurs. Het Amerikaanse ministerie van Defensie omarmde het project snel en verplichtte COBOL-compilers in federale contracten, waardoor de dominantie ervan tijdens de Koude Oorlog werd verzekerd.
Het succes van COBOL ligt in zijn machine-onafhankelijkheid en snelle proliferatie. Het ontwerp was bewust eenvoudig, met gebruik van gewoon Engels en honderden woorden als ‘is’ en ‘toen’, met als doel zelfdocumenterende code. Deze leesbaarheid loste echter op bij grote programma’s, wat leidde tot de beruchte “spaghetticode” vanwege de onvoorwaardelijke GO TO -verklaring.
Waarom COBOL essentieel blijft
Ondanks kritiek van computerwetenschappers als Edsger Dijkstra, die het gebruik ervan een ‘strafbaar feit’ noemden, floreerde COBOL. De kracht ligt in de precisie voor financiële toepassingen, waarbij gebruik wordt gemaakt van vaste-kommaberekeningen in plaats van drijvende-komma, waardoor het ideaal is voor het nauwkeurig verwerken van grote bedragen.
De tekortkomingen van de taal werden al vroeg onderkend; ontwerper Jean Sammet gaf toe dat een belangrijke fout het gebrek aan ‘parametrisering’ was, waardoor veranderingen in één deel van een programma het hele systeem zouden beïnvloeden. Deze complexiteit maakt moderne updates uitzonderlijk moeilijk, zoals blijkt uit de strijd van New Jersey met zijn werkloosheidssysteem.
De toekomst van COBOL: AI- en conversie-uitdagingen
Tegenwoordig bieden bedrijven als IBM door AI aangedreven conversietools aan, die beloven COBOL-systemen in moderne talen te herschrijven. Deze inspanningen resulteren echter vaak in ‘JOBOL’, een verwarrende hybride die de structuur van COBOL behoudt maar zijn leesbaarheid verliest. Het simpelweg vervangen van COBOL door Java lost de onderliggende problemen niet op.
De volharding van COBOL is een waarschuwend verhaal: wat op papier efficiënt lijkt, kan in de loop van de tijd een gevaarlijke verplichting worden. Ondanks de tekortkomingen blijft de taal diep verankerd in de kritieke infrastructuur, en het verwijderen ervan blijkt veel moeilijker dan iedereen had verwacht.
