Vijftig jaar lang was het verhaal hetzelfde. Wetenschappers stopten hoogenergetische chemicaliën in vrachtvliegtuigen. Ingenieurs hebben prototypes op Humvees gemonteerd. Iedereen beloofde dat laserwapens om de hoek lagen.
Geen van hen werkte. Niet echt.
Dat verhaal breekt nu.
Het Amerikaanse leger staat op het punt een contract te ondertekenen dat officieel laserwapens aan zijn inventaris toevoegt. Dit is niet weer een test. Dit is een belofte om ze voor het eerst in de militaire geschiedenis in grote aantallen te produceren. Volgens bronnen staat het Pentagon op het punt om een zogenaamde Enduring High Energy Laser (E-HEL) aan te schaffen. Deze eenheden zullen worden ingezet om bases over de hele wereld te verdedigen tegen de zwermdreigingen die de moderne conflicten domineren.
De officiële aankondiging kan nu elke dag vallen. Wanneer dat het geval is, markeert dit een verschuiving van experimentele nieuwsgierigheid naar standaardapparatuur.
Waarom drones de hand van het leger dwongen
De trigger was niet alleen technologische vooruitgang. Het was noodzaak.
Kijk naar de recente conflicten in Iran en Oekraïne. Drones zijn goedkoop. Ze zijn overal. Ze zijn dodelijk. Traditionele luchtverdedigingssystemen kunnen het volume niet bijhouden.
Tijdens de begindagen van de spanningen in Iran vuurde het Amerikaanse leger Patriot-raketten ter waarde van $4 miljoen af op Iraanse drones ter waarde van $30.000.
Het was verspillend. Het heeft de interceptors uitgeput. En het was onhoudbaar.
Lasers hebben dit probleem niet. Je komt niet zonder ‘kogels’ te zitten. Zolang je kracht hebt, kun je blijven schieten. Mark J. Lewis, voormalig hoofdwetenschapper van de luchtmacht, heeft het eenvoudig gezegd. Jarenlang waren lasers de ‘toekomst die nooit kwam’. Nu komen ze tot hun recht omdat de kosten-batenverhouding eindelijk zinvol is tegen drone-zwermen.
De huidige staat van laserimplementaties
Het leger test momenteel al een zestal systemen. De marine heeft op twee schepen ‘dazzlers’ geïnstalleerd om de sensoren van binnenkomende drones te verblinden. De luchtmacht stuurde het Compact Laser Weapons System van Boeing naar bases in Europa en Afrika. Minister van Defensie Pete Hegseth reisde eind juni zelfs naar White Sands, New Mexico, om gerichte energieprojecten in actie te zien.
Het is niet allemaal van een leien dakje gegaan.
Vier voertuigen uitgerust met Raytheon-luchtverdedigingslasers werden uit het Midden-Oosten teruggetrokken. Soldaten haatten hen. Slechte prestaties. Ze werden teruggeroepen.
Dan was er het incident in februari langs de zuidgrens. Een door AeroVironment gebouwde laser heeft per ongeluk een feestballon laten zappen. De Federal Aviation Administration sloot het luchtruim rond El Paso. Toen het eenmaal weer open was, schoot het systeem per ongeluk een drone van de grenspolitie neer.
Fouten gebeuren. Maar het leger kijkt voorbij de fouten. De accidentele schietpartij bewees feitelijk dat het systeem een doelwit kon uitschakelen. Dat was wat voor de planners van belang was.
De duurzame laser met hoge energie: wat het is
Het komende contract betreft de Enduring High Energy Laser van AeroVironment. Met de deal zijn honderden miljoenen gemoeid. Het initiële verzoek vraagt om maximaal twintig eenheden.
Dit zijn geen kolossen ter grootte van een kamer. Het systeem past in een container van vier bij zeven voet of bovenop een terreinwagen. Het is ontworpen om drones voor eenrichtingsaanvallen, zoals de Shahed-136, uit te schakelen. Deze drone is het werkpaard van het onbemande arsenaal van Iran.
Maar het echte verhaal is niet de hardware. Het is de status.
Voor het eerst is de E-HEL een operationeel ‘recordprogramma’.
Dat is Pentagon-taal. Het betekent dat de technologie officieel is opgenomen in het vijfjarige defensiebudget van het Pentagon. Het geeft aannemers een signaal om de massaproductie op te voeren. Het geeft het leger een signaal dat dit geen speelgoed meer is.
“Het geregistreerde programma duidt op een bredere culturele acceptatie van deze nieuwe technologie als een standaard militair vermogen”, zegt Craig Robin, die leiding gaf aan de gerichte energieportefeuille voor het leger.
Dit is de eerste keer dat het leger dit met een laser doet.
Natuurkunde ontmoet techniek
De wetenschap achter lasers wordt al tientallen jaren begrepen. Je pompt energie in atomen. De elektronen raken opgewonden en springen weg van de kern. Ze vallen weer naar beneden. Ze zenden fotonen uit. Laat die fotonen tussen spiegels stuiteren en je krijgt een coherente, krachtige straal.
Bij vroege pogingen werd gebruik gemaakt van rommelige chemie. De oude 747-laser gebruikte een mengsel van chloor, waterstofperoxide en jodium. Het was krachtig maar giftig. Vroege Humvee-mounts gebruikten synthetische granaatkristallen. Ze waren veilig maar zwak.
Nu gebruiken we fiberlasers.
Bundels glasdraden doordrenkt met zeldzame aardionen zijn de oplossing. Ze absorberen energie efficiënt. Ze geven warmte beter af dan andere media. Ze focussen de straal strak. Geen enkele vezel is superkrachtig: slechts een paar kilowatt. Maar bundel ze samen en je krijgt uitvoer van wapenkwaliteit.
En je hebt niet veel stroom nodig om een goedkope drone uit te schakelen.
Door de vooruitgang op het gebied van halfgeleiderdiodes werd het gemakkelijker om energie in deze vezels te pompen. Machinevisie zorgt ervoor dat de straal op het doel gericht blijft. Adaptieve optica (spiegels die in realtime meebewegen) neutraliseren de atmosferische glans. De wetenschap is grotendeels klaar. We bevinden ons nu in de engineeringfase. Dat maakt deze systemen kleiner, goedkoper en klaar voor massaproductie.
Waarom lasers niet elk wapen zullen vervangen
Verwacht niet dat lasers elke raketwerper van de ene op de andere dag zullen vervangen.
Regen stopt lasers. Mist stopt lasers. Ze moeten een paar seconden op één doel worden afgevuurd. Als er duizend drones tegelijk op je afkomen, kan de laser ze niet allemaal raken. Scott Keeney, CEO van nLight, wijst op de beperking. Bovendien blijven krachtige stralen langs hun doel gaan. In een baan om de aarde. Ze vormen een risico voor vliegtuigen en satellieten.
Mark J. Lewis noemt het idee om elke traditionele munitie in te ruilen voor lasers ‘echt dom’. Geweren werken prima. Je moet een pistool niet vervangen door een laser als een pistool het werk doet.
Gebruik lasers waar de wiskunde je dwingt.
Wanneer de interceptor miljoenen kost en de drone duizenden kost, schijn dan een lichtstraal. Dat is waar de laser zijn plaats verdient.
We hebben de hype al eerder gehoord. In 2006 vroeg Popular Science of wetenschappers een einde konden maken aan het tijdperk van bommen en kogels. Het antwoord was toen nee. Het is geen nu.
Maar voor de specifieke, vervelende dreiging van goedkope, zwermen drones?
De straal is eindelijk klaar om te vuren.
